10 soruda Esnaf İşsizlik (Ahilik) Sigortası

6824 sayılı Torba Kanun 8 Mart 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı ve sosyal güvenliğe dair önemli değişiklikler yürürlüğe girdi. Bunlardan birisi de esnaf ve diğer bağımsız çalışanlar için getirilen Ahilik veya diğer bir adıyla işsizlik sigortası. 

Esnaf Bayramı

1- Ahilik Sandığı sigortası nedir?
Ülkemizde ilk defa 2000 yılında işçiler için uygulanmaya başlayan işsizlik sigortasının aynısı, şimdi esnaf ve diğer bağımsız çalışanlar için Ahilik Sandığı Sigortası olarak uygulanacak. Dolayısıyla işini kaybeden işçilere yapılan yardımların benzeri, Ahilik Sandığı aracılığıyla esnaf ve diğer bağımsız çalışanlara da yapılacak.

2- Ahilik Sandığı’ndan hangi yardımlar yapılacak?
Ahilik Sigortası kapsamında esnafa dört temel yardım yapılacak;
Ahilik ödeneği
Sigorta primi ödeme desteği
Yeni iş bulma ve
İŞKUR’un kurs ve meslek eğitimlerinden yararlanma.
Bunlardan en önemlisi tabii ki esnafa doğrudan nakit olarak ödenecek olan Ahilik (işsizlik) ödeneğidir.

3- Ahilik sigortasından kimler yararlanacak?
Genel olarak 5510 sayılı Kanunun 4/b maddesi kapsamında yer alan esnaf ve bağımsız çalışanlar Ahilik Sandığı kapsamında sayılıyor. Fakat;
İsteğe bağlı sigortalılar,
At Yarışları Kanununa tabi jokey ve antrenörler,
Köy ve mahalle muhtarları,
Tarımsal faaliyette bulunanlar,
hakkında Ahilik sigortası uygulanmayacak. Bu sayılan dört grup dışındaki 4/b sigortalıları Ahilik sigortası yardımlarından yararlanabilecekler.

4- Ahilik ödeneği kaç lira olacak?
Ahilik ödeneği brüt asgari ücretin %40’ı ila 80’i arasında, esnafın ödemekte olduğu sigorta matrahına göre değişecek. Örneğin 2017 rakamlarına göre asgari ücretten prim ödeyen esnafın alacağı Ahilik ödeneği tutarı (1.777,5 x 0,40) 711 TL olacak. Esnafın ödediği prim matrahının 4000 TL olduğunu varsaydığımızda ise alacağı Ahilik ödeneği tutarı tavan tutar olan (1.777,5 x 0,80) 1.422 TL olacaktır.

5- Ahilik ödeneği alabilmek için hangi şartları sağlamak gerekiyor?
Esnaf Ahilik ödeneği alabilmek için ensaf ve diğer bağımsız çalışanların beş şartı yerine getirmiş olmaları gerekiyor. Bunlar;
Son 120 günde kesintisiz prim ödemiş olmak,
Son üç yıl içerisinde en az 600 gün prim ödemiş olmak,
İflas başvurusunda bulunmak veya işyerini kapatmış olmak,
İflas başvurusu ya da işyeri kapanışını yaptığı tarihi takip eden 30 gün içerisinde İŞKUR’a başvurmak,
Başvuru tarihinde sigorta primi borcu bulunmamak.
Bu şartları taşıyan esnafa Ahilik ödeneği verilecektir.

6- Ahilik ödeneği ne kadar süreyle verilecek?
Ahilik ödeneğinin ne kadar süreyle verileceği, esnafın iflas başvurusu yaptığı veya işyerini kapattığı tarihten önceki son üç yılda ödediği prim gün sayısına bağlı olarak değişiyor. Buna göre;
Son üç yılda 600 gün prim ödemesi bulunan esnafa 180 gün boyunca,
900 gün prim ödemesi bulunan esnafa 240 gün boyunca,
1080 gün prim ödemesi bulunan esnafa ise 300 gün boyunca ahilik ödeneği verilecektir.
Yani Ahilik ödeneği, ödenen prim gününe bağlı olarak 6, 8 ve 10 ay süresince verilecek.

7- Esnaf ne kadar prim ödeyecek?
Esnaf Ahilik Sandığı’na her ay %3 oranında prim ödenecek. Bunun %2’sini esnaf, %1’ini ise devlet ödeyecek. Örneğin SGK’ya asgari tutarda prim ödeyen bir esnaf, 2017 yılı rakamlarıyla (1.777,5 x 0,02) 35,55 TL Ahilik Sandığı primi ödeyecek.

8- Ahilik sigortası uygulaması ne zaman başlayacak?
Ahilik Sandığı ile ilgili düzenleme Resmi Gazete’de yayımlanmakla birlikte, uygulamanın yürürlüğe girmesi 1 Ocak 2018 itibariyle söz konusu olacak. Buna göre esnaf ve diğer bağımsız çalışanlardan 2018/Ocak ayı itibariyle normal sigorta primlerine ilave olarak Ahillik Sandığı primleri de kesilmeye başlanacak.

9- İlk ödemeler ne zaman yapılacak?
Ahilik Sandığı’na prim kesintisi 2018/Ocak itibariyle başlayacağından, ilk ödeneğin verilmesi 600 günlük sürenin dolmasını takiben 2019/Eylül ayı itibariyle başlayacaktır.

10- Sandığa prim ödememek mümkün mü?
Hayır, mümkün değil. Çünkü Esnaf Ahilik Sigortasında “zorunlu sigortalılık” ilkesi benimsenmiştir. Yani kapsamda sayılan kişiler sigortalı olma hak ve yükümlülüğünden vazgeçemez ve “ben prim ödemek istemiyorum” diyemezler.

14.03.2017